دکتر شهزاد شریف زاده / بیماری و مشکلات زنان / چسبندگی رحم چگونه روی می دهد؟
۶ دقیقه

چسبندگی رحم چگونه روی می دهد؟

به علت ایجاد آسیب، زخم، جراحی و عفونت های داخل رحمی سطح پوشاننده رحم دچار مشکل می شود و حالتی در آن شکل می گیرد که به آن چسبندگی رحم می گویند. چسبندگی رحم ممکن است مشکلی ایجاد نکند اما در بسیاری از موارد دوره های قاعدگی و بعدها بارداری خانم ها را می تواند تحت تاثیر خود قرار می دهد.

چسبندگی رحم

چسبندگی رحم چیست؟

چسبندگی رحم حالتی است که به علت زخم در گردنه رحم یا واژن، ضخامت آن افزایش می یابد و حالتی ایجاد می شود که به آن چسبندگی واژن می گویند. چسبندگی به این معنی است که بخشی از بافت های بدن که به صورت طبیعی به هم مرتبط نیستند، به هم وصل شوند. لایه های اضافی در رحم مشابه لایه های بافت نازک پلاستیک مانند یا لایه های فیبروزی هستند که قطر رحم را بیش از حد نرمال آن می کنند. در موارد بسیار شدید این مشکل، تمام دیواره های جلو و عقب رحم می توانند به هم بچسبند. در موارد متوسط، چسبندگی در بخش های کوچک تری در رحم ممکن است رخ دهد.

چسبندگی رحم به چه علت روی می دهد؟

شایع ترین دلیل چسبندگی رحم آسیب لایه اندومتریوز رحم در اثر جراحی است. علت جراحی رحم ممکن است به دلیل خونریزی رحمی یا سقط جنین نیز باشد.

یکی دیگر از دلایل چسبندگی رحم، عفونت های رحمی هستند که از شیوع کمتری به نسبت جراحی برخوردار است. خارج کردن فیبروئید نیز ممکن است باعث بروز این مشکل شود. در مجموع، می توان دلایل چسبندگی رحم را به شرح زیر بیان نمود:

  • بافت آسیب دیده ناشی از جراحی مثل کورتاژ (90درصد دلایل چسبندگی به همین موضوع برمی گردد.)
  • بافت آسیب دیده پس از عمل سزارین
  • التهاب اندومتریوز
  • عفونت رحم و تخمدان ها
  • پرتو درمانی

علائم چسبندگی رحم

زنانی که دچار چسبندگی رحم می شوند، ممکن است هیچ علامت خاصی نداشته باشند. اگر چه بسیاری از زنان ممکن است مشکلات دوره های قاعدگی داشته باشند، برای مثال  نبود قاعدگی یا قاعدگی خفیف و نامنظم. بسیاری از زنان در زمان دوره قاعدگی دچار درد می شوند اما خونریزی ندارند. این علائم به این معناست که شما قاعدگی دارید اما خون قاعدگی به دلیل وجود بافت های مسدود کننده رحم قادر به خروج از آن نیست. برخی از بانوان ممکن است با مشکلات بارداری مواجه شوند یا چندین بار سقط جنین داشته باشند. در صورتی که چسبندگی رحم موجب انسداد رگ خونی شود، فرد دچار درد ناحیه لگن نیز می گردد.

به طور خلاصه می توان علائم چسبندگی رحم را به صورت زیر شرح داد:

  • قاعدگی های بسیار خفیف(hypomenorrhea)
  • عدم وجود قاعدگی(Amenorrhea)
  • درد و گرفتگی شدید
  • عدم توانایی در بارداری یا حفظ جنین

میزان شیوع چسبندگی رحم

چسبندگی رحم بیماری شایعی نیست و چون در بسیاری از موارد تشخیص داده نمی شود نمی توان عدد دقیقی برای شیوع آن ذکر کرد. طبق تحقیقات در 20 درصد از زنانی که سقط و کورتاژ جنین داشته اند، چسبندگی رحم مشاهده می شود. هر چند بی نظمی قاعدگی یا نبود آن فقط نشانه وجود این اختلال نیست؛ بلکه قاعدگی ممکن است به دلایل دیگری نیز دچار اختلال شود. برای مثال به دلایلی چون استرس، کاهش وزن ناگهانی، اضافه وزن، مصرف برخی داروها و فعالیت بیش از حد و سندروم تخمدان پلی کیستیک ممکن است ایجاد شود.

راه های تشخیص چسبندگی

تشخیص چسبندگی با هیستروسکوپی یا سالین سونوهیستروگرام (SHG) و HSG انجام می پذیرد. دقیق ترین راه تشخیص چسبندگی رحم با هیستروسکوپی است. این روش به این شکل است که نوعی ابزار تلسکوپ مانند وارد رحم فرد می شود تا پزشک داخل رحم را مشاهده کند. این ارزیابی می تواند در مطب پزشک یا در بیمارستان انجام گیرد.

HSG و SHG نیز روش های غربالگری چسبندگی رحم هستند و HSG با استفاده از اشعه ایکس از شکل داخلی رحم عکس برداری می کند. سونوهیستوگرام نیز با استفاده از محلول آب نمک با غلظتی مشابه مایعات بدنی به داخل رحم و واژن تزریق می شود و با دستگاهی به نام سونوگرام برای امکان مشاهده داخل رحم فراهم می شود.

در هر دو روش ذکر شده چسبندگی بافت به شکل نواحی سیاهی دیده می شود که مایع به سادگی در آن ها جریان نمی یابد. هیچ کدام از این شیوه ها به بیهوشی نیازی ندارند ولی از داروهای ضد التهاب در حین انجام آن ها برای کاهش گرفتگی استفاده می شود.

درمان چسبندگی رحم

روش های تشخیص و درمان چسبندگی رحم

چسبندگی رحم با جراحی به نام هیستروسکوپی انجام می شود. ابزارهای جراحی کوچکی به انتهای هیستروسکوپ وصل می شود تا چسبندگی رحم را حذف کنند. این جراحی با بیهوشی کامل انجام می شود. بعد از جراحی برای جلوگیری از عفونت زخم، به فرد آنتی بیوتیک داده می شود. همچنین برای افزایش کیفیت لایه های رحم، قرص استروژن نیز تجویز می شود.

پس از مدتی، ارزیابی مجدد رحم با هیستروسکوپ صورت می گیرد تا از موفقیت آمیز بودن عمل و نیز نبودن اثری از چسبندگی در رحم فرد اطمینان حاصل شود. امکان برگشت چسبندگی وجود دارد به همین دلیل پزشکان توصیه می کنند که قبل از اقدام برای بارداری حداقل یک سال صبر کنید. در صورتی که قصد بارداری ندارید و دردی نیز ندارید حتی با بازگشت چسبندگی رحم نیازمند انجام جراحی مجدد نیستید. در مواردی که شدت چسبندگی فرد بسیار شدید است ممکن است نیاز به چندین عمل جراحی باشد.

آیا می توان از چسبندگی رحم پیشگیری کرد؟

بهترین راه برای جلوگیری از ایجاد چسبندگی رحم عدم جراحی C و D می باشد. در بیشتر موارد، با دارو می توان از سقط جنین پیشگیری کرد و در مواردی از انجام سقط ناقص و خونریزی پیشگیری نمود.

در موارد جراحی رحم نیز جراح با استفاده از ابزارهای خاص باید عمل جراحی را انجام دهد تا ریسک ناشی از آسیب به حداقل برسد. کوتاه کردن زمان جراحی و مرطوب نگه داشتن بافت رحم، حذف با دقت هر بافت و اندام و استفاده از دستکش های بدون لاتکس همگی می تواند از چسبندگی ناحیه شکم در آینده، پیشگیری کند. برخی محصولات دارویی نیز به همین منظور طراحی شده اند.

خطر چسبندگی رحم در صورت عدم درمان

چسبندگی رحم بارداری را برای افراد سخت و حتی در برخی موارد ناممکن می کند. حتی در صورت بارداری نیز مشکلات زیادی می تواند برای زنان باردار ایجاد نماید. این شرایط در بسیاری از موارد قابل پیشگیری و حتی قابل درمان است.

تاثیر چسبندگی رحم بر بارداری

بسیاری از زنانی که دچار چسبندگی در ناحیه شکمی می شوند، در خطر ناباروری و سقط جنین قرار می گیرند. حتی در صورت بارداری نیز به علت وجود چسبندگی، رشد جنین با مشکلاتی مواجه می شود. شانس سقط جنین و یا زایمان زودرس در زنانی که چسبندگی رحم دارند، بیش از سایرین است.

خطر خونریزی در حین بارداری نیز برای این افراد وجود دارد. در نتیجه متخصص زنان کاملا فرآیند بارداری آن ها را زیر نظر دارد. با انجام جراحی و حذف چسبندگی در آن ها شانس بارداری افزایش می یابد.

منابع:

  1. healthline.com/health/womans-health/
  2. my.clevelandclinic.org/health/disease/16561/
  3. webmd.com/a-to-z-guides/adhesion-general-post-surgery/
  4. reproductivefacts.org/news-and-publications/
بهترين جراح زيبايي واژن در اصفهان

دکتر شهزاد شریف زاده

فارغ التحصیل پزشکی عمومی دانشگاه نجف آباد سال۱۳۸۲
فارغ التحصیل تخصص زنان ‌زایمان از دانشگاه جندی شاپور اهواز

برچسب ها:
مقالات مرتبط
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

8 − 7 =

تماس با پزشک