دکتر شهزاد شریف زاده / بیماری و مشکلات زنان / همه چیز درباره کیست های شکلاتی
۷ دقیقه

همه چیز درباره کیست های شکلاتی

 

کیست های شکلاتی یا اندومتریوما یکی از مشکلاتی است که می تواند برای خانم ها و معمولا تا پیش از شروع دوره یائسگی آن ها رخ دهد. این کیست ها در تخمدان تشکیل می شوند و رشد می کنند.

شکل ظاهری آن ها تقریبا مانند کیسه ای است که روی تخمدان قرار می گیرد و محتوای درونی آن را خون تشکیل می دهد. این عارضه به هورمون استروژن وابسته است و از همین رو 5 تا 10 درصد زنانی که در بازه سنی بارداری هستند، درگیر خود می نماید.

کیست آندومتریومای 2 سانتی

کیست شکلاتی 2 سانتی

 

کیست شکلاتی چیست؟

با شنیدن نام این کیست ها معمولا توده ای قهوه ای رنگ به ذهن ما می رسد که دور از واقعیت هم نیست. کیست های شکلاتی ظاهری قهوه ای رنگ و قیر مانند دارند که آن ها را بسیار شبیه به شکلات های آب شده کرده است.

این کیست ها سرطانی نیستند و ممکن است در یک یا هر دوی تخمدان ها به صورت تکی یا گروهی تشکیل شوند. علت تیره رنگ بودن آن ها نیز به مواد و بافتی که داخل خود دارند، مربوط می شود. مواد مذکور شامل خون قاعدگی می باشد.

بد نیست بدانید که اندازه کیست ها می تواند بین 2 الی 20 سانتی متر باشد.

 

علائم کیست آندومتریوما چیست؟

نشانه های ابتلا به این بیماری در هر فرد متفاوت از دیگری است. نکته جالبی که در مورد مبتلایان به این عارضه وجود دارد این است که شدت نشانه ها با بیماری لزوما مرتبط نیست. ممکن است فردی کیست بزرگی داشته باشد اما علائم خاصی در او مشاهده نگردد و در مقابل، خانمی با کیست کوچک، مشکلات زیادی را متحمل شود.

ببا این حال، برخی از علائم کیست آندومتریوم به شرح زیر می باشد.

  • ناباروری خانم ها
  • قاعدگی نامنظم و همراه با درد
  • بوز اختلال در روده و گوارش
  • دل درد در دوران پریود
  • احساس درد حین برقراری رابطه جنسی
  • احساس درد در ناحیه لگن که بی ربط به پریود باشد

بیشتر بدانیم!
کیست های آندومتریوما اگر پاره شوند، می توانند دردهای بسیار شدید و ناگهانی ایجاد کنند که بیشتر در نواحی شکم و محلی که کیست قرار دارد، احساس می شود. پارگی کیست مشکل بسیار جدی است که باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید. بنابراین اگر در چنین وضعیتی قرار دارید، به هیچ عنوان نادیده نگیرید و اقدامات لازم را برای بهبودی سریع تر خود انجام دهید.

 

چه عللی موجب تشکیل کیست های شکلاتی می شوند؟

عمده ترین علتی که برای تشکیل کیست های شکلاتی در نظر می گیرند، بازگشت خونی است که در دوره قاعدگی به جای خروج از واژن، از طریق لوله های تخمدان به داخل ناحیه لگنی برمی گردد و در آن جا شروع به رشد می نماید.

تولید هورمون های زنانه استروژن و پروژسترون در هر ماه، موجب ضخیم تر شدن پوشش رحم می شود که در حالت عادی، این پوشش در زمان پریود از واژن خارج می گردد. برای زنانی که مبتلا به کیست شکلاتی باشند، مقداری از این خون که باید خارج شود، به یک یا هر دو تخمدان ها می چسبد. با این کار نفوذ به داخل تخمدان و جای گیری در آن صورت می گیرد و در نهایت کیست ایجاد می شود.

بافتی که درون این کیست ها وجود دارد مانند دیواره رحم در طول یک ماه رشد می کند و در زمان پریود تخریب می شود. با این تفاوت که بافت این کیست ها به جای خارج شدن از بدن، در داخل کیست می مانند و در نهایت، التهاب و عملکرئ تخمدان ها مختل می شود.

کیست شکلاتی

آشنایی با کیست های شکلاتی

 

احتمال ایجاد این کیست ها برای چه افرادی بیشتر است؟

خانم هایی که هر یک از موارد زیر برای آن ها صدق کند، بیش از سایرین در معرض ابتلا به این عارضه هستند.

  • سابقه بیماری آندومتریوز در خانواده (عوامل وراثتی و ژنتیکی)
  • پریود عقب گرد
  • آسیب دیدگی رحم و اطراف آن
  • اختلالاتی که در سیستم ایمنی بدن روی می دهد.

کیست های شکلاتی نوعی آندومتریوز شدید محسوب می شوند.

 

تاثیر کیست شکلاتی در بارداری

از آن جایی که کیست های شکلاتی در تخمدان تشکیل می شوند، می تواند به این قسمت آسیب بزند و از همین رو باروری خانم ها را دچار مشکل نماید. درمان و برداشتن این کیست ها نیز کمی دشوار است و می تواند تا حد زیادی منجر به آسیب دیدگی تخمدان ها گردد.

از سوی دیگر خانم هایی که به این عارضه دچار هستند نسبت به خانم های فاقد کیست، تخمک سالم کمتری دارند و در عوض تخمک هایی با احتمال کم بالغ شدن را دارا هستند.

یکی دیگر از عللی که می تواند قدرت باروری خانم های دارای کیست آند.متریوما را دچار اختلال نماید، داشتن میزان زیادی از هورمون های تحریک کننده فولیکول است که ممکن است ناشی از مشکلاتی باشد که در تخمدان ها وجود دارد.

با وجود تمام مواردی که گفته شد، تحقیقات نشان می دهد که باز هم امکان زایمان طبیعی برای درصدی از خانم های مبتلا به کیست شکلاتی وجود دارد. یکی از راه هایی که در این زمینه می تواند به آن ها کمک کند، لقاح مصنوعی یا همان IVF است.

 

چگونه می توان این کیست ها را تشخیص داد؟

در وهله اول، نخستین کاری که برای تشخیص این کیست ها انجام می شود، معاینه فیزیکی است. چنانچه پزشک در این هنگام متوجه موارد زیر شود، انجام سونوگرافی لگن تجویز می گردد.

  • احساس کیست هنگام معاینه لگن
  • احتمال وجود آندومتریوز در بدن بر حسب نشانه های بالینی
  • ناباروری بدون دلیل خاص

لازم اس بدانید که سونوگرافی می تواند بودن یا نبودن کیست را تشخیص دهد اما برای تعیین دقیق نوع کیست، روش مناسبی نیست. برای این کار، از روش تشخیصی دیگری به نام بیوپسی سوزنی استفاده می شود که به پزشک امکان استخراج مایع داخل کیست را می دهد.

 

روش های درمان

روش های درمانی مختلفی برای این بیماری وجود دارد که بسته به شرایط هر فرد، می تواند متفاوت باشد. برخی از عواملی که در انتخاب روش درمان و روندی که باید طی شود، موثر هستند عبارتند از سوابق بیماری، سن، نشانه ها و شدت آن ها، ابتلای یک یا دو تخمدان، حساسیت ها، تمایل به بارداری در آینده یا خیر و … .

بنابراین لازم است بیمار، تمامی اطلاعات مورد نیاز را در اختیار پزشک خود قرار دهد تا او بتواند بهترین شیوه درمانی را انتخاب نماید.

اولین روش هایی که برای درمان در موارد خفیف توصیه می شود، رعایت برخی نکات مراقبتی و نیز مصرف داروهای کنترلی می باشد. البته باید بگوییم که دارو جنبه درمانی زیادی ندارد و تنها به کند شدن روند تخمک گذاری و متوقف کردن آن کمک می کند و می تواند در کاهش درد و رشد کیست ها نقش موثری ایفا کند.

روش دیگری که برای درمان این اختلال رایج است، جراحی سیستکتومی تخمدان است و زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که:

  • درد زیادی را متحمل شوید.
  • ناباروری را تجربه کنید.
  • اندازه کیست بزرگ تر از 4 سانتی متر باشد.
  • کیست ها سرطانی باشند.

جراحی سیستکتومی چگونه انجام می شود؟

این عمل توسط لوله ای نازم و بلند انجام می شود که در انتهای آن نیز یک دوربین قرار گرفته است. به این لوله بلند، اصطلاحا لاپاراسکوپ گفته می شود و پزشک از این ظریق می توان به مشاهده کیست ها و برداشتن آن ها بپردازد.

نحوه عمکرد این روش، به این صورت است که لاپاراسکوپ از طریق برشی کوچک، وارد بدن فرد می شود. با دوربینی که در یک سوی این لوله قرار دارد، پزشک می تواند آن را به قسمت مورد نظر در بدن هدایت کند و اقدام به برداشتن کیست ها نماید.

نکته ای که وجود دارد این است که هر چقدر یک جراح، ماهر هم باشد، ممکن است حین عمل، بافت های تخمدان را دچار مشکل کند. این کار ممکن است باروری فرد را تحت تاثیر قرار دهد.  با این حال، خطری که در حین برداشتن کیست می تواند باروری بانوان را تهدید کند، از باقی ماندن کیست در بدن بسیار کمتر است.

بنابراین بهترین کار این است که حین انتخاب پزشک، دقت کنید تا بتوانید بهترین دکتر و متخصص زنان و زایمان را برای معالجه خود بیابید.

بهترين جراح زيبايي واژن در اصفهان

دکتر شهزاد شریف زاده

فارغ التحصیل پزشکی عمومی دانشگاه نجف آباد سال۱۳۸۲
فارغ التحصیل تخصص زنان ‌زایمان از دانشگاه جندی شاپور اهواز

برچسب ها:
مقالات مرتبط
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

16 − 8 =

تماس با پزشک