همه چیز درباره سندرم تخمدان پلی کیستیک

سندروم تنبلی تخمدان یا تخمدان پلی کیستیک، یک اختلال هورمونی رایج میان خانم هایی که در سنین باوری هستند، می باشد. در این سندروم، تخمدان ها درگیر می شوند. تخمدان، ارگانی است که مسئولیت تولید هورمون های استروژن و پروژسترون را به عهده دارد. این دو هورمون مسئول تنظیم سیکل قاعدگی می باشند. به دلیل بر هم خوردن نظم هورمون ها، خانم های مبتلا به این اختلال، قاعدگی های طولانی مدت و نامنظم دارند و سطح هورمون مردانه اندروژن در آن ها بالا می باشد. از علائم تخمدان پلی کیستیک می توان به افزایش وزن، پوست چرب، رشد موهای زائد صورت و بدن، جوش های چرکی، ریزش مو، آکنه و … اشاره کرد. با وجود این اختلال، احتمال بارداری کاهش پیدا می کند، زیرا به علت وجود میزان بالای هورمون مردانه در این افراد، تخمک گذاری انجام نشده و یا به طور نامنظم انجام می شود. همچنین این عارضه می تواند به افزایش احتمال ابتلا به بیماری های قلبی و دیابت منجر شود.

در این مقاله قصد داریم درباره تخمدان پلی کیستیک اطلاعات جامعی در اختیار شما قرار دهیم. چنانچه قصد دارید در این زمینه بیشتر بدانید، در ادامه مقاله با ما همراه باشید…

 

سندرم تخمدان پلی کیستیک چیست؟

سندرم تخمدان پلی کستیک که با عنوان PCOS نیز شناخته می شود، اختلال غدد درون ریز است که در خانم ها در سنین بارورری مشاهده می شود. کیسه های کوچک مملوء از مایع که در تخمدان ها تشکیل می شوند.

• سندرم تخمدان پلی کیستیک می تواند با سایر شرایط پزشکی مانند مقاومت به انسولین، دیابت نوع دو، کلسترول و فشار خون بالا و بیماری های قلبی در ارتباط باشد.
• حدود نیمی از خانم های مبتلا به این سندرم قبل از چهل سالگی، به دیابت نوع دو نیز مبتلا خواهند شد.
• حدود هفتاد درصد مشکلات باروری و تخمک گذاری خانم ها به دلیل ابتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک می باشد.

بسیاری از خانم ها کیست های کوچکی در تخمدان های خود دارند، این کیست ها کاملا بی ضرر هستند اما می توانند باعث برهم خوردن نظم هورمون ها شوند. خانم های مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک معمولا شاهد برهم خوردن نظم سیکل قاعدگی، بالا رفتن سطح اندروژن (هورمون جنسی)، رشد موهای زائد، آکنه و چاقی خواهند بود.در صورت بارداری با سندرم تخمدان پلی کیستیک، احتمال بروز عوارض دوران بارداری مانند سقط جنین، دیابت بارداری، بالا رفتن فشار خون بارداری، مسمومیت بارداری و یا زایمان زودرس بیشتر می باشد.

 

علت سندرم تخمدان پلی کیستیک

با این که علت اصلی بروز سندرم تخمدان پلی کیستیک به طور قطعی مشخص نیست، اما عواملی مانند التهاب (به میزان کم)، انسولین زیاد و یا ژنتیک دخیل هستند.

ریسک فاکتورها

سندرم تخمدان پلی کیستیک، می تواند ارثی و ژنتیکی باشد. افرادی که مادر و یا خواهر مبتلا به این سندرم دارند، بیشتر در معرض ابتلا خواهند بود.

قند، منبع اولیه تامین انرژی بدن است که توسط انسولین ترشح شده از پانکراس، تنظیم می شود. در افراد مبتلا به مقاومت به انسولین، بدن نمی تواند به خوبی از انسولین استفاده کند. در نتیجه، انسولین بیشتر از نیاز بدن تولید خواهد شد. تولید زیاد انسولین می تواند بر تخمک گذاری تاثیر بگذارد.

عوارض ابتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک

سندرم تخمدان پلی کیستیک، احتمال ابتلا به مشکلات سلامتی زیر را افزایش می دهد:

• دیابت نوع دو
• ناباروری
• کلسترول بالا
• آپنه انسدادی خواب
• بیماری های کبدی
• فشار خون بالا
• چاقی و اضافه وزن

علائم و نشانه های سندرم تخمدان پلی کیستیک

سندرم تخمدان پلی کیستیک می تواند با علائم زیر همراه باشد:

• نامنظم شدن سیکل قاعدگی
• ریزش موی سر با الگوی مردانه
• بالا رفتن سطح اندروژن
• رشد موهای زائد ضخیم
• استرس و اضطراب
• بالا رفتن فشار خون
• سطح بالای هورمون اندروژن
• ناباروری
• چرب شدن پوست
• بالا رفتن سطح تری گلیسیرید و کلسترول
• قاعدگی دردناک
• خستگی
• دیابت نوع دو
• آکنه و جوش چرکی
• دردهای لگنی
• افزایش وزن و چاقی

هنگام مواجهه با هر کدام از علائم ذکر شده، در اسرع وقت به بهترین متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید.

تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک

تست واحدی برای تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک وجود ندارد، اما پزشک با بررسی سوابق پزشک و معایناتی از قبیل معاینه لگنی و یا آزمایش خون و بررسی سطح هورمون ها و تری گلیسیرید می تواند به تشخیص قطعی این سندرم پی ببرد. اولتراسوند نیز به بررسی رحم و تخمدان ها می پردازد.

درمان سندرم تخمدان پلی کیستیک

با این که درمان قطعی برای سندرم تخمدان پلی کیستیک وجود ندارد، اما برخی اقدامات به کنترل علائم کمک می کنند.

نوع درمانی که برای بیمار در نظر گرفته می شود، به تصمیم او برای بارداری در آینده بستگی دارد. هدف از درمان به حداقل رساندن احتمال بروز مشکلات ثانویه مانند بیماری های قلبی و دیابت می باشد.

برخی روش های درمانی موثر عبارتند از:

• مصرف قرص های پیشگیری از بارداری. این قرص ها به تنظیم هورمون ها و تخمک گذاری کمک می کنند.
• داروهای دیابت. که در صورت لزوم به کنترل علائم بیماری دیابت کمک می کنند.
• داروهای باروری. در صورتی که بیمار قصد بارداری داشته باشد، داروی کلومیفن و یا ترکیب با متفورمین، تزریق گنادوتروپین ها که شامل هورمون های LH و FSH است، در نظر گرفته می شود.
• درمان باروری. که می تواند شامل لقاح خارج رحمی (IVF) و یا لقاح داخل رحمی (IUI) باشد.

روش های درمانی جراحی تخمدان پلی کیستیک

• ایجاد حفرات ریز در تخمدان ها با هدف کاهش تولید اندروژن ها
• برداشتن یکی از تخمدان ها و یا هر دو، که اصطلاحا اوفورکتومی نام دارد.
• برداشتن بخشی از رحم و یا تمام رحم، که اصطلاحا هیسترکتومی نام دارد.
• تخلیه مایع درون کیست

مراقبت های لازم جهت بهبود

در کنار اقدامات درمانی گفته شده، تغییر در سبک زندگی می تواند به تسکین علائم کمک کند. رعایت مواردی از قبیل:

• داشتن رژیم غذایی سالم و متعادل، حاوی میوه و سبزیجات تازه
• اهمیت دادن به ورزش و فعالیت بدنی
• حفظ وزن بدنی متعادل، به منظور کاهش سطح اندروژن ها و کاهش احتمال ابتلا به بیماری های قلبی و دیابت
• کنار گذاشتن سیگار و دخانیات

بارداری و یائسگی

خانم های مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک معمولا تغییراتی را در خود احساس می کنند. این سندرم می تواند احتمال سقط جنین، دیابت بارداری و یا زایمان زودرس را افزایش دهد.

برخی علائم مانند رشد موهای زائد و یا الگوی ریزش مو می تواند بعد از یائسگی ادامه و تشدید پیدا کند. با بالا رفتن سن، احتمال بروز مشکلات ثانویه ابتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک مانند بیماری های قلبی بیشتر خواهد شد.

کلام آخر

علت اصلی بروز سندرم تخمدان پلی کیستیک به طور قطعی مشخص نیست، اما تشخیص به موقع این سندرم می تواند به تسکین علائم کمک و احتمال بروز عوارض و مشکلات بعدی را به حداقل برساند. تمامی خانم هایی که از علائم این بیماری رنج می برند، باید با مراجعه به پزشک زنان وزایمان، نسبت به درمان موثر اقدام کنند.