یائسگی

یائسگی وضعیت طبیعی است که هر خانمی بعد از گذر از دهه 40 تا 50 زندگی خود آن را تجربه می کند. یائسه شدن به معنی توقف دوره باروری و تولید مثل و دوره های قاعدگی می باشد. این وضعیت علائمی مانند توقف دوران قاعدگی، گر گرفتگی، اختلال در خواب و کاهش انرژی دارد که با تغییر سبک زندگی قابل کنترل است. اکثر بانوان در سنین میانسالی دچار این وضعیت می شوند ولی گاهی اوقات نیز در سنین جوانی بروز می یابد. در این مقاله در خصوص یائسگی و هر آنچه که در خصوص آن باید بدانید مطاالبی را بیان خواهیم کرد.

حتما بخوانید: بهترین متخصص زنان و زایمان در اصفهان چه ویژگی هایی دارد؟

 یائسه شدن و تعریف آن

اگر بخواهیم یائسگی را به طور کلی و مختصر تعریف کنیم، زمانی که زن بیش از 12 ماه پریود نشده باشد را به عنوان یائسه شدن می شناسند که البته دارای یک شرط مهم می باشد که آن سن افراد است. این حالت به علت تغییرات هورمونی که در نتیجه افزایش سن ظاهر می شوند، اتفاق می افتد. سن دقیق یائسه شدن دقیقا مشخص نیست و با توجه به نژاد های مختلف می تواند متفاوت باشد. اما به طور میانگین سن شروع آن 50 سالگی تعریف می کنند. اینکه چه عواملی موجب ایجاد این تغییرات می شود و چه علائمی ممکن است ایجاد شود، در ادامه به اختصار توضیح داده شده است.

یائسگی

چه عواملی باعث یائسگی می شود؟

هر زن به هنگام تولد تمام تخمک هایی که قرار است در دوران بلوغ خود تا آخر عمر آزاد کند را در رحم خود دارد. با افزایش سن و شروع بلوغ و آغاز پریودی ماهانه، هر ماه یکی از این تخمک ها آزاد می شود که اگر عمل لقاح برای بارداری انجام نشود، از بدن دفع می گردند. به دلیل وجود تخمک ها از بدو تولد، بسیاری از آنها با افزایش سن کارایی خود را از دست داده و فاقد عملکرد می شوند. بنابراین نیازی نیست که هر ماه از بدن دفع شده تا لقاح صورت گیرد. در واقع یک سازوکار دفاعی در بدن زن محسوب می گردد که از لقاح تخمک ناسالم و تولید جنین دارای ناهنجار جلوگیری می کند.

نحوه بروز پریودی و عدم ایجاد آن در یائسه شدن

برای درک بهتر این موضوع نیاز است تا نحوه پریودی و خونریزی ماهانه نیز شرح داده شود. در زمانی که تخمدان ها یک تخمک آزاد می کنند به همراه آن میزان زیادی هورمون های جنسی زنانه مانند پروژسترون و استروژن نیز تولید می گردد تا رحم و برای حاملگی احتمالی آماده کند. اگر تخمک آزاد شده لقاح پیدا نکند و دفع گردد، دیواره رحم که ضخیم شده و سرشار از رگ های خونی است ریزش کرده و خونریزی پریودی ایجاد می گردد.

بنابراین بعد از 50 سالگی که هیچ تخمکی از تخمدان ها آزاد نمی شود، دیواره رحم نیز ضخیم نگردیده و نیازی به ریزش یا خونریزی ندارد. بنابراین عادات ماهیانه برای همیشه متوقف می گردد. در واقع با افزایش سن تولید هورمون های جنسی زنانه کاهش می یابد که علت اصلی عدم پریودی در سنین بالاست. ممکن است قبل از شروع یائسه شدن چندین پریودی خیلی سبک و کم حجم ( از لحاظ مقدار خونریزی) داشته باشید که علائم اولیه شروع روند یائسه شدن است.

زمان دقیق یائسگی

همانطور که اشاره زمان دقیق یائسه شدن در زنان به طور کامل مشخص نیست ولی سنم میانگین آن 50 به بالا تخمین زده می شود. که باز در تمام زنان می تواند یکی دو سال تفاوت داشته باشد. بسیاری از زنان ممکن است قبل از شروع یائسگی دوره پیش از یائسه شدن را پشت سر بگذارند که در دهه چهارم زندگی رخ می دهد و علائمی خفیف تر از یائسه شدن دارد. مانند نامنظم شدن پریودی، کم شدن شدت خونریزی و … . اما در زمان یائسه شدن تغییرات بسیار زیاد و چشمگیر است.

هورمون های جنسی زنانه که مسئول بسیاری از اعمال جنسی و حتی زیبایی زنانه هستند به شدت کاهش می یابند. فرق از لحاظ خلق و خویی نیز ممکن است دچا تغییراتی شود. اختلالات خواب، افزایش وزن، عدم علاقه به رابطه جنسی از علائم بارز این دوران به شمار می رود. گاه ممکن است یائسه شدن در سنین پایین تر یعنی 30 سالگی نیز رخ دهد که در واقع نوعی اختلال به شمار می رود.

در این اختلال که تحت عنوان یائسگی زودرس نامیده می شود، بنا به دلایلی مانند بیماری ها، سرطان تخمدان، شیمی درمانی، فیبروم رحمی و … بخش از تخمدان یا به صورت کامل برداشته می شود. نوعی دیگری از یائسه شدن زودرس که قبل از 40 سالگی اتفاق می افتد بدون هیچ دلیل مشخصی است و تنها 5 درصد از کل زنان را درگیر می کند.

عوامل موثری که بر سن یائسه شدن تاثیر می گذارند

به طور کلی در تعیین سن یائسه شدن خود افراد تصمیم گیری نمی کنند و این حالت با توجه به ژنتیک یا اختلالات و بیماری های فردی ممکن است ایجاد گردد و امکان به تعویق انداختن آن وجود ندارد. البته توجه به نکاتی که در ادامه ذکر شده است ممکن است تا حدی روند یائسه شدن را طولانی تر کند. سن شروع یائسگی ارتباط شدیدی با ژنتیک افراد دارد. اما عوامل دیگری نیز در شروع سن یائسه شدن دخیل هستند که شامل این موارد است :

قومیت:

دلیل آن مشخص نیست اما مطالعات  نشان داده است که زنان آمریکایی و آفریقایی و اسپانیایی زودتر از زنان قفقازی یائسه می شوند. در حالی که زنان آسیایی به ویژه چینی و ژاپنی ها در سنین بالاتر یائسه می گردند.

شیمی درمانی:

بسته به نوع و محل سرطان ، برخی از موارد شیمی درمانی باعث یائسه شدن موقتی در زنان می شوند. و ممکن است آنان را دچار یائسه شدن زودرس کند.

جراحی تخمدان:

جراحی برای درمان مشکلات تخمدان مانند آندومتریوز می تواند بر سن یائسه شدن تاثیر بگذارد. برداشتن تخمدان ها (اوفورکتومی) منجر به “یائسگی زودرس”  می شود. در مورد سندروم تخمدان پلی کیستیک بیشتر بدانید.

سیگار کشیدن:

علاوه بر تعداد بیماری ها و عوارضی که سیگار کشیدن ایجاد می کند، می تواند در سن شروع یائسه شدن نیز موثر باشد. در واقع در بین عوامل گفته شده، استعمال دخانیات تنها عاملی است که قابل کنترل است. سیگار کشیدن در زنان به دلیل کاهش تولید هورمون استروژن می تواند موجب یائسه شدن زودرس گردد.

در واقع با دوری از مشروبات الکلی و دخانیات امکان به تعویق انداختن یائسه شدن تا حدی وجود دارد. همچنین قبل از انجام عمل های مربوط به رحم و تخمدان می توان به پزشک متخصص اشاره کرد و در این باره با وی مشورت کرد. خوشبختانه خدمات مربوط به یائسگی و عمل های مربوطه زیر نظر پزشکان مجرب در اکثر کلان شهر ها مانند اصفهان وجود دارد.

علائم یائسگی

علائم و عوارض یائسه شدن بسیار محسوس و قابل درک هستند از زمان شروع یائسه شدن تا حدود 4 تا 5 سال ادامه دارند. از مهم ترین علائم فیزیولوژیک آن احساس گر گرفتگی درونی است که به دلیل عدم تولید هورمون جنسی تولید می شود. خشکی واژن و عدم تمایل به برقراری رابطه جنسی نیز از علائم مهم این دوره می باشند. گاهی یائسه شدن با پریود های نامنظم شروع می شود تا کاملا قطع گردد. نوسانات خلقی و مشکلات خواب نیز از جمله مشکلات این دوره است. کاهش متابولیسم بدن و افزایش وزن، کم پشت شدن موها و ریزش آنها، داشتن افسردگی و اضطراب از علائم مهم دوران یائسه شدن به شمار می رود.

نتیجه گیری

در این مقاله خواندیم که یائسگی چیست، زمان دقیق بروز آن، عوامل موثر بر ایجاد آن و علائم یائسه شدن چه می باشد. برای مشاوره آنلاین با خانم دکتر شهزاد شریف زاده متخصص زنان و زایمان می توانید در سیستم مشاوره آنلاین پزشکی ماوراطب ثبت نام کنید و با ایشان در خصوص مشکلات، جراحی زیبایی و بیماری های زنان، مشاوره بارداری و زایمان مشورت نمایید. اگر سوالی دارید می توانید در اتهای همین مقاله بخش نظرات آن را با دکتر شریف زاده مطرح نمایید.

بهترين جراح زيبايي واژن در اصفهان

دکتر شهزاد شریف زاده

فارغ التحصیل پزشکی عمومی دانشگاه نجف آباد سال۱۳۸۲
فارغ التحصیل تخصص زنان ‌زایمان از دانشگاه جندی شاپور اهواز

برچسب ها:
مقالات مرتبط
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

17 − نه =

تماس با پزشک